Nadgarstek i kciuk

17/10/2018

Nadgarstek składa się z kilku stawów, które zapewniają jego dużą mobilność. Po upadku lub nadmiernym skręceniu może wystąpić uraz, taki jak zwichnięcie, dyslokacja lub złamanie. Może również dojść do choroby zwyrodnieniowej stawów, która dotyczy najczęściej kciuka.

Staw nadgarstka łączy zakończenia dwóch kości przedramienia (promieniowej i łokciowej) z ośmioma kośćmi nadgarstka, podzielonymi na dwa rzędy i przytrzymywanymi przez grube ścięgno. Nadgarstek zawiera także wiele małych mięśni i więzadeł, które pozwalają mu się zginać i obracać we wszystkich kierunkach.

Schorzenia spowodowane urazami

Nadgarstek jest jednym ze stawów najbardziej narażonych na urazy. Najczęściej spotykaną ich przyczyną jest upadek do przodu na otwartą rękę. Może on ulegać w ten sposób zwichnięciu o różnym nasileniu: od łagodnego, z rozciągnięciem jednego lub większej liczby więzadeł łączących kości nadgarstka, aż po poważne,  obejmujące zerwanie więzadła.  Zastosowanie lodu umożliwia zmniejszenie obrzęku, leki przeciwbólowe łagodzą ból, a unieruchomienie za pomocą ortezy pozwala na utrzymanie stawu w pozycji spoczynkowej przy utrzymaniu swobody ruchów okolic  przyległych.. 

Nadgarstek może również ulec złamaniu się na zakończeniu kości promieniowej, co powoduje bolesny obrzęk, a czasami deformację. Tego rodzaju złamania mają miejsce najczęściej u nastolatków oraz osób w wieku powyżej 50 lat. Wymagają one unieruchomienia na 4 do 6 tygodni, czasami po przeprowadzeniu zabiegu chirurgicznego. Ponadto nadgarstek może również ulec złamaniu na wysokości kości łódkowatej - jest to jedna z kości nadgarstka. Leczenie może wymagać założenia opatrunku gipsowego lub zabiegu chirurgicznego i umieszczenia szyny.

Zapalenia

Nadgarstki mogą również być miejscem zapalenia ścięgien, które występuje najczęściej u osób uprawiających amatorsko sport lub wykonujących prace wymagające powtarzalnych czynności. Zapalenie pochewki ścięgna De Quervaina jest bolesnym zapaleniem ścięgien kciuka, często spotykanym u szwaczek, mechaników i sekretarek. Zwykle ustępuje ono po odpowiednim okresie odpoczynku kciuka, noszenia ortezy i przyjmowania leków przeciwzapalnych. 

Zespół cieśni nadgarstka dotyka w szczególności kobiety w ciąży lub powyżej 50 roku życia. Odpowiada on uciskowi nerwu w kanale znajdującym się na wysokości nadgarstka, który nasila się ze względu na wykonywanie powtarzalnych ruchów lub przedłużone opieranie się na nadgarstku.  Powoduje on bóle i mrowienie w palcach. Leczenie za pomocą noszenia ortezy w godzinach nocnych może być wystarczające, aby złagodzić te objawy, jednak przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego może okazać się konieczne w przypadku utraty czucia i zdolności motorycznych. 

Zapalenie stawów

Podobnie, jak wszystkie choroby zwyrodnieniowe stawów, zapalenie stawów nadgarstka i kciuka jest wynikiem postępującego zużycia chrząstki chroniącej staw. Zwykle występuje ono po 50 roku życia, w 90% przypadków u kobiet i powoduje ból, który stopniowo się nasila. Leczenie obejmuje stosowanie ciepła, przyjmowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, unieruchomienie za pomocą ortezy, a w pewnych przypadkach także przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego.